Bôi dầu gió khi say rượu có được không? Sự thật và 5 điều cần tránh

Sau một bữa tiệc, kiểu chăm sóc quen thuộc nhất ở nhà mình là: lấy chai dầu gió ra, thoa thái dương, bôi gáy, xoa bụng cho người say. Câu hỏi nhiều bạn nhắn cho Sam là "bôi dầu gió khi say rượu có được không, có giải rượu không?"

Câu trả lời ngắn: bôi ngoài da thì được, nhưng dầu gió không giải rượu. Phần dưới đây Sam nói rõ nó làm được gì, không làm được gì, và 5 điều nên tránh — vì đây là tình huống dễ làm sai nhất trong tất cả các cách dùng dầu gió.

Dầu gió có giải rượu được không?

Không. Cồn sau khi uống vào sẽ được gan chuyển hoá theo tốc độ riêng của cơ thể, và không có thứ gì bôi ngoài da làm thay đổi được tốc độ đó — kể cả dầu gió, kể cả cao xoa hay chườm nóng.

Nghĩa là nếu bạn đang chờ nồng độ cồn giảm xuống, dầu gió không rút ngắn thời gian chờ đó một phút nào. Ai đó nói "bôi dầu gió cho tỉnh rượu rồi lái xe" là sai và nguy hiểm — cảm giác tỉnh táo do hương bạc hà mang lại không đồng nghĩa với việc cồn đã rời khỏi máu.

Vậy bôi dầu gió khi say rượu để làm gì?

Cái dầu gió làm được nằm ở cảm giác, không nằm ở chuyển hoá:

• Hương bạc hà — long não giúp dễ chịu hơn. Mở nắp hít nhẹ vài nhịp, hoặc thoa một chấm mỏng ở thái dương, hai bên gáy. Nhiều người thấy đỡ nặng đầu và bớt cảm giác lợm giọng.
• Ấm nhẹ vùng bụng, vùng lưng. Thoa mỏng rồi xoa tròn theo chiều kim đồng hồ quanh rốn giúp cảm giác đầy bụng dịu xuống.
• Giữ tỉnh táo trong lúc chăm sóc. Mùi the mát làm người say bớt lơ mơ để còn uống được nước, chứ không phải để tự đi lại.

Nếu chọn một chai để sẵn trong tủ cho tình huống này, Dầu Gió Vàng Con Ó Đinh Hương 2 nắp là bản dễ dùng nhất: nắp nhỏ nhỏ giọt chính xác khi thoa thái dương, nắp lớn khi cần xoa vùng bụng rộng. Ai ngại mùi đinh hương nồng thì Dầu Con Ó dạng lăn 8ml gọn hơn, lăn trực tiếp, không dính tay.

5 điều tuyệt đối nên tránh

Đây là phần quan trọng nhất của bài.

1. Không cho uống dầu gió, dù chỉ một giọt pha nước

Đây là sai lầm nguy hiểm nhất và vẫn còn nhiều người truyền tai nhau. Dầu gió là sản phẩm dùng ngoài da. Nuốt phải có thể gây bỏng rát niêm mạc, buồn nôn, nôn — mà người đang say vốn đã dễ nôn, nôn khi lơ mơ còn kèm nguy cơ sặc vào đường thở. Sam đã viết riêng một bài về chuyện này: uống dầu gió có tác dụng gì không.

2. Không bôi lên mặt, quanh mắt, trong mũi

Người say hay đưa tay lên dụi mắt. Một chấm dầu ở thái dương dính vào tay rồi vào mắt là chuyện rất dễ xảy ra. Giữ khoảng cách an toàn với vùng mắt, và bôi xong thì lau tay.

3. Không bôi dày rồi ủ chăn kín

Nhiều nhà có thói quen bôi thật nhiều rồi trùm chăn cho "ra mồ hôi giải rượu". Rượu vốn đã làm giãn mạch và mất nước; ủ kín thêm làm mất nước nhanh hơn. Thoa một lớp mỏng là đủ — dầu gió không mạnh hơn khi bôi nhiều hơn.

4. Không cạo gió mạnh tay lúc đang say

Da đang giãn mạch, người say lại không phản hồi chính xác khi đau. Cạo mạnh dễ để lại vết bầm sâu mà lúc tỉnh mới thấy. Nếu muốn, chỉ xoa nhẹ bằng lòng bàn tay.

5. Không dùng dầu gió thay cho nước và giấc ngủ

Thứ thực sự giúp người say là: bù nước (nước lọc, nước chanh ấm loãng, oresol), nằm nghiêng an toàn để tránh sặc nếu nôn, và ngủ ở nơi ấm, có người để mắt tới. Dầu gió chỉ là phần làm dịu cảm giác đi kèm.

Bôi ở đâu và bôi thế nào cho đúng?

Thứ tự Sam hay hướng dẫn mọi người:

1. Rửa tay, lấy 1–2 giọt ra đầu ngón tay.
2. Thoa thái dương (cách đuôi mắt khoảng hai đốt ngón tay), sau gáy, hai bên cổ.
3. Nếu đầy bụng: thêm 2 giọt, xoa tròn quanh rốn theo chiều kim đồng hồ khoảng 1 phút.
4. Nếu lạnh chân: xoa lòng bàn chân rồi đi tất mỏng.
5. Mở nắp chai, để cách mũi khoảng 10cm, hít nhẹ 3–4 nhịp. Không dí sát mũi.

Tránh hoàn toàn: vùng mắt, niêm mạc, vết thương hở, vùng da đang đỏ rát. Da mỏng hoặc dễ kích ứng thì thử một chấm ở mặt trong cổ tay trước, chờ vài phút xem có rát không — nếu rát, xem thêm bài bôi dầu nóng bị rát da phải làm sao.

Khi nào phải ngừng chăm tại nhà và đi khám ngay?

Đây là lằn ranh cần nhớ. Gọi cấp cứu hoặc đưa đi khám ngay nếu người say có bất kỳ dấu hiệu nào sau đây:

• Gọi không tỉnh, lay không phản ứng
• Thở chậm, thở ngắt quãng, hoặc da tím tái, lạnh toát
• Nôn liên tục, nôn ra máu
• Co giật, lú lẫn nặng, không nhận ra người quen
• Ngã đập đầu trước đó

Những dấu hiệu này là chuyện của bác sĩ, không phải chuyện của chai dầu gió. Đừng nán lại bôi thêm.

Người nào không nên dùng dầu gió trong tình huống này?

• Phụ nữ mang thai và trẻ dưới 6 tháng — với trẻ dưới 6 tháng / phụ nữ mang thai, nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng.
• Người có tiền sử dị ứng với menthol, long não, methyl salicylate.
• Người đang có vết thương hở, viêm da, da bong tróc ở vùng định bôi.
• Người huyết áp cao đang không ổn định — xem thêm người huyết áp cao bôi dầu gió được không.

Câu hỏi thường gặp

Bôi dầu gió có làm giảm nồng độ cồn khi thổi không? Không. Nồng độ cồn đo qua hơi thở phản ánh lượng cồn trong máu; bôi ngoài da không tác động tới con số đó. Đã uống rượu thì không lái xe, không có mẹo nào thay thế được điều này.

Hít dầu gió nhiều cho nhanh tỉnh có sao không? Hít quá nhiều, quá sát có thể gây cay mũi, chảy nước mắt, thậm chí khó chịu hơn. Hít cách 10cm, vài nhịp rồi nghỉ. Sam có bài riêng: hít dầu gió nhiều có sao không.

Say rượu kèm đau đầu hôm sau thì dùng loại nào? Bản bạc hà the mát thường được chọn cho cảm giác đau đầu, nặng đầu — ví dụ Dầu Thảo Mộc Xanh Con Ó Bạc Hà. Nhưng nhớ là bù nước và nghỉ ngơi vẫn là phần chính.

Bôi dầu gió cho người say rồi cho ngủ luôn có được không? Được, miễn là bôi mỏng, không trùm kín, cho nằm nghiêng và có người kiểm tra lại sau mỗi 30–60 phút. Không để người say ngủ một mình trong phòng khoá.

Sản phẩm dùng ngoài da, không phải thuốc, không thay thế chỉ định của bác sĩ.