Dùng chung chai dầu gió có sao không? Cách vệ sinh đầu bi và miệng chai

Hầu như nhà nào cũng có một chai dầu gió để ở ngăn kéo hoặc trong giỏ xe, và cả nhà cùng lấy ra dùng. Câu hỏi ít ai đặt ra: dùng chung một chai như vậy có sao không? Câu trả lời không phải "có" hay "không" chung chung — nó phụ thuộc vào dạng chai bạn đang dùng và cách phần đầu chai chạm vào da.

Dùng chung chai dầu gió có sao không?

Bản thân dầu gió là dung dịch chứa tinh dầu bạc hà, long não, methyl salicylate — môi trường không thuận lợi cho vi sinh vật phát triển. Nên nỗi lo "dầu trong chai bị nhiễm khuẩn" gần như không xảy ra.

Vấn đề nằm ở phần tiếp xúc: đầu bi lăn, miệng chai, hoặc đầu ống hít. Đây là những bề mặt chạm trực tiếp vào da, vào mũi, và có thể mang theo mồ hôi, bụi, tế bào chết hay dịch mũi từ người dùng trước sang người dùng sau.

Nói ngắn gọn: dầu không bẩn, nhưng đầu chai thì có thể. Và mức độ khác nhau rất nhiều giữa ba dạng.

Ba dạng dầu gió, ba mức rủi ro khác nhau

1. Dạng nước, nhỏ giọt (rủi ro thấp nhất). Bạn nghiêng chai, nhỏ dầu ra lòng bàn tay rồi mới xoa lên da. Miệng chai không chạm vào người. Đây là dạng an toàn nhất để cả nhà dùng chung — như Kwan Loong 57ml hay các chai dung tích lớn để ở tủ thuốc gia đình.

Chỉ cần lưu ý: đừng úp ngược miệng chai trực tiếp lên da để "tiết kiệm thao tác". Đó là lúc dạng nhỏ giọt mất đi ưu thế của nó.

2. Dạng lăn (rủi ro trung bình). Đầu bi lăn trượt trực tiếp trên da — trán, thái dương, gáy, vùng bụng. Bi lăn xong sẽ mang theo mồ hôi và tế bào chết, rồi được cất lại vào chai. Lần sau người khác lăn lên trán mình.

Với dầu con ó dạng lăn 8ml hoặc các cây lăn tương tự, đây là dạng đáng để vệ sinh đầu bi thường xuyên, hoặc mỗi người một cây nếu có thể.

3. Ống hít (không nên dùng chung). Đây là dạng duy nhất nên có quy tắc rõ ràng: mỗi người một ống. Đầu ống hít đưa sát vào lỗ mũi, tiếp xúc trực tiếp với dịch mũi. Truyền tay nhau trong lớp học hay giữa anh chị em trong nhà là con đường lây chéo gọn gàng nhất cho các vấn đề hô hấp thông thường.

Ống hít thông mũi Axe có giá vừa phải và dùng được rất lâu, nên mua riêng từng cái hợp lý hơn là chia nhau một ống.

Cách vệ sinh đầu bi và miệng chai

Việc này mất chưa tới một phút và nên làm mỗi tuần một lần, hoặc ngay sau khi dùng trên vùng da có nhiều mồ hôi.

Với đầu bi lăn:

1. Lau khô đầu bi bằng khăn giấy sạch, xoay nhẹ để khăn đi hết vòng bi.
2. Thấm một ít cồn y tế 70 độ ra khăn giấy, lau quanh viền bi và phần gờ nhựa ôm lấy bi — đây là chỗ bụi và cặn hay đọng lại nhất.
3. Để khô tự nhiên khoảng 30 giây rồi đóng nắp. Không rửa bằng nước rồi đóng nắp ngay, hơi ẩm đọng trong cổ chai không có lợi.

Với miệng chai dạng nước: lau vành miệng chai và mặt trong nắp bằng khăn giấy khô. Dầu tràn ra đọng ở vành chai lâu ngày sẽ hút bụi và làm nắp khó vặn — đây cũng là nguyên nhân phổ biến khiến nắp chai bị kẹt.

Với ống hít: lau phần đầu nhựa bằng khăn giấy khô, không dùng cồn vì cồn có thể làm bay bớt tinh dầu bên trong. Và như trên — tốt nhất là không dùng chung.

Khi nào nên tách ra dùng riêng?

Có vài tình huống nên có chai riêng thay vì dùng chung, kể cả với dạng nhỏ giọt:

• Khi trong nhà có người đang bị cảm, sổ mũi. Tách riêng trong vài ngày là đủ.
• Vùng da đang có vấn đề. Nếu ai đó bôi lên vùng da trầy, mụn hay đang kích ứng, đừng dùng chung đầu bi với người khác.
• Trẻ nhỏ và người lớn. Không hẳn vì vệ sinh, mà vì trẻ cần loại dịu hơn và lượng ít hơn. Với trẻ dưới 6 tháng hoặc phụ nữ mang thai, nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng.
• Chai để trong xe hoặc túi tập. Chai đi theo bạn ra ngoài nên là chai riêng, chai ở tủ thuốc nhà là chai chung.

Mẹo giữ chai dầu sạch khi cả nhà dùng chung

• Chọn dạng nhỏ giọt cho chai dùng chung, để dành dạng lăn cho từng người.
• Nhỏ ra tay trước, xoa sau — thói quen này giải quyết gần hết vấn đề.
• Đóng nắp ngay sau khi dùng. Nắp mở lâu vừa làm bay hơi tinh dầu, vừa để bụi rơi vào cổ chai.
• Không để chai nằm ngang trong ngăn kéo, dầu rịn ra vành chai là nguồn bám bụi chính.
• Dán nhãn tên nếu nhà có nhiều cây lăn giống nhau — cách đơn giản nhất để mọi người không cầm nhầm.

Câu hỏi thường gặp

1. Dầu gió để lâu trong chai có bị nhiễm khuẩn không? Rất khó. Thành phần tinh dầu và nồng độ cao khiến chai dầu không phải môi trường cho vi sinh vật. Thứ cần để ý là bề mặt đầu chai, không phải dung dịch bên trong.

2. Lau đầu bi bằng cồn có làm hỏng bi không? Không. Cồn 70 độ bay hơi nhanh và không ăn mòn nhựa hay kim loại của đầu bi. Chỉ cần lau ngoài, không nhúng cả đầu chai vào cồn.

3. Cả nhà dùng chung một chai Axe hay Kwan Loong có sao không? Với dạng nhỏ giọt thì hoàn toàn bình thường, miễn là nhỏ ra tay rồi mới xoa. Đây cũng là lý do nhiều gia đình chọn chai dung tích lớn để dùng chung và chai nhỏ để mang theo người.

4. Ống hít dùng chung một lần thôi thì sao? Vẫn nên tránh. Một lần là đủ để có tiếp xúc trực tiếp với dịch mũi. Nếu bắt buộc, lau đầu ống bằng khăn giấy khô trước và sau khi đưa cho người khác.

---

Tóm lại: chai dầu gió dùng chung được, nhưng nên chọn đúng dạng và giữ sạch phần đầu chai. Dạng nhỏ giọt cho cả nhà, dạng lăn nên vệ sinh đều, ống hít thì mỗi người một cái.

Sản phẩm dùng ngoài da, không phải thuốc, không thay thế chỉ định của bác sĩ.